2501Toplumda 20 yaş dişi, akıl dişi gibi farklı şekillerde isimlendirilen üçüncü büyük azı dişleri çenede bütün dişlerin arkasında yer alırlar ve genelde 17 ila 25 yaşlarında sürmeye başlarlar. Bazen de kendilerine yer bulamayarak gömülü kalırlar.

20 Yaş Dişlerinin Yol Açabileceği Sorunlar Şunlardır:

Çürük  : Tükürük, bakteri ve yiyecek parçacıkları yeni çıkmakta olan dişin açtığı yuvada birikerek hem 20 yaş dişini hem de yanındaki ikinci azı dişini tehdit eder. Bu tip çürükleri fark etmek ve tedavi etmek oldukça zordur. Ağrı ve enfeksiyona yol açan ve apseyle sonuçlanan ağır tablolar meydana gelebilmektedir.

Perikoronit: Kısmen çıkmış bir 20 yaş dişinin etrafındaki dişetinde bakteri ve yiyecek artıklarının depolandığı bir kesecik oluşur. Bu durum erken dönemde ağız kokusu ve boğaz ağrısına benzer hafif ağrıya neden olur. Tedavi edilmezse tablo şiddetlenir, yoğun ağrı, yanak ve boyun bölgesinde belirgin şişlik ve trismus (ağzın tam açılamaması hali) görülür. Enfeksiyon lenfler aracılığı ile yanak ve boyuna yayılabilir. 20 yaş dişinin etrafındaki bu enfeksiyona yatkın zemin her seferinde kolayca iltihaplanmaya adaydır, bu nedenle dişin en kısa sürede çekimi gerekmektedir.

Basınç Ağrısı: Sürme sırasında komşu dişlere basınç uygulanıyorsa sıkışmadan dolayı bir ağrı hissedilebilir. Bazı durumlarda bu basınç komşu dişin kökünde erimeye yol açabilir. Bu ağrı bazen boğaz veya kulak ağrısı ile karıştırılabilir.

Protezle İlgili Sebepler: Protez planlaması yapılan bir ağızda 20 yaş dişlerini hesaba katmak gerekir. Çünkü, 20 yaş dişi çekildikten sonra değişen ağız yapısına göre yeni bir protez yapmak gerekecektir.

Kist Oluşumu: Gömülü dişlerin sebep olduğu kistik vakalar gözlenmiştir.
Kist kemik yıkımına, çene genişlemesine ve çevredeki dişlerin yer değiştirmesine ya da zarar görmesine sebep olur. Kemik yıkımını önlemek için diş çekilmeli ve kist temizlenmelidir. Nadiren bu kist çok geniş alanlara yayılırsa tümörlere dönüşebilir veya çene kemiğinde kendiliğinden kırılmalara yol açabilir.

Eklem Problemleri: 20 yaş dişleri arkadan kendileri sürerek veya önündeki ikinci azı dişlerinin pozisyonlarının değişmesine neden olarak çenenin hareket ekseninin kaymasına neden olabilirler. Bu da zaman içerisinde sinsi bir şekilde eklem hastalığı gelişimine yol açar. Ağız açıp kapatırken eklemden gelen kıtlama ile ilk belirtisini veren hastalık tedavi edilmediği takdirde şiddetli ağrılara ve ağzın hiç açılamamasına kadar ilerleyebilir.

Diş Diziliminin Bozulması: 18-20 yaşlarına kadar düzgün sıralanmış dişlere sahip pek çok hasta bu yaşlardan sonra 20 yaş dişlerinin çıkmasına ve/veya arkadan sıkıştırmasına bağlı olarak dişlerinin yamulduğunu bildirmektedir.

20 Yaş Dişlerinin Çekilmesi İçin En Uygun Zaman Nedir?

Çekim için en uygun zaman dişlerin kökleri tam oluşmadan önceki zamandır. Tam zamanlama kişiden kişiye değişmekle beraber 14-18 yaş aralığı olarak tanımlanabilir. Ana hedef çürük, enfeksiyon, vb herhangi bir sorun oluşmadan çekimin yapılmasıdır. Bu dönem atlanmışsa bile dişler radyolojik muayenesi yapılarak sorunsuzca çekilebilirler.

20 Yaş Diş Çekiminin Riskleri Nelerdir?

20 yaş diş çekiminin riskli olup olmaması tamamen pozisyonuna bağlıdır. Diğer dişler gibi ağız içerisine sürmüş 20 yaş dişlerinin çekimi normal bir diş çekiminden farksızdır. Ancak alt çenede bu dişler doğaları gereği çene sinirine yakın bir bölgede bulunurlar. Günümüzde 3 boyutlu görüntüleme yöntemleri sayesinde dişin sinirle olan ilişkisi net bir şekilde belirlenebilmekte ve çenenin uyuşuk kalmasıyla ilgili riskler en aza indirilebilmektedir.
Önemli başka bir nokta özellikle gömülü diş çekimi işlemlerinin mutlaka uzman bir el tarafından yapılması gerekliliğidir.